Brandveiligheid van buitengevelisolatiesystemen

In het Bouwbesluit worden eisen gesteld aan de brandbaarheid van bouwmaterialen. Onder andere materialen die worden gebruikt voor het isoleren van gevels. De brandbaarheid van een materiaal zegt iets over hoe gemakkelijk een materiaal brandt en vuur zich verder kan verspreiden. Hiervoor wordt in het Bouwbesluit de term ‘brandklasse’ gebruikt.

Materialen worden geclassificeerd naar hun bijdrage aan de ontwikkeling van brand en rook: de brandklassen en de rookklassen. De brandklassen worden aangeduid met een letter en een cijfer: van A1 (onbrandbaar) tot F (buitengewoon hoge bijdrage). De rookklassen worden aangeduid met s1, s2 en s3 (respectievelijk geringe, gemiddelde en grote bijdrage aan de rookproductie).

De gevel en buitenmuur van een woning moeten volgens het Bouwbesluit ten minste voldoen aan brandklasse D. Indien de gevel of buitenmuur hoger is dan 13 meter:

• moet de gevel of buitenmuur tot een hoogte van 2,5 meter voldoen aan brandklasse B, en

• moet de gevel of buitenmuur hoger dan 13 meter voldoen aan brandklasse B.

De handhaving van het Bouwbesluit gebeurt door onafhankelijke, lokale overheidsinstanties.
Voor en tijdens de bouw zal Sto de aannemer/eigenaar adviseren over het beste isolatiesysteem. Tijdens de bouw wordt er door diverse partijen toegezien op het juist aanbrengen van de systemen door de aannemer, zodat de juiste kwaliteit gerealiseerd wordt. De isolatiesystemen van Sto zijn in de productiefase grondig getest op brandbaarheid. En vervolgens óók door onafhankelijke instanties.

De brandveiligheid vereist – zoals beschreven - een bredere expertise; de Nederlandse wettelijke eisen uit het Bouwbesluit worden uiteindelijk gehandhaafd en gecontroleerd door lokale overheidsinstanties. Het Rijk ziet daar op toe: zie bijvoorbeeld Onderzoek Inventarisatie brandveiligheid gevels 2020.

Alle bovenstaande systemen zijn verkrijgbaar in brandklasse B. De precieze eisen (welke klasse moet het materiaal minimaal hebben?) hangen onder andere af van de aard en het gebruik van het gebouw.

Met een eenvoudige risicoscore kan worden bepaald of die extra maatregel ook nodig is. Voor een vrijstaande woning is dat wellicht minder cruciaal dan voor bij voorbeeld een flat op veertig meter hoogte. Meer over risicoscores en het DGRM-rapport leest u hier.

Brandbaarheid is iets anders dan brandveiligheid. Veiligheid hangt van veel factoren af; de brandbaarheid van materiaal (waaronder de gevelisolatie) is maar één van de factoren. Andere factoren zijn de bereikbaarheid voor de brandweer, de vluchtwegen, het aantal trappen, sprinklers enzovoort.

De systemen van Sto hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene systeem is bijna onbrandbaar (brandklasse A, goed te gebruiken in hoge flatgebouwen waar de brandweer minder makkelijk bij kan). Andere systemen hebben brandklasse B, maar kennen weer voordelen die het systeem met klasse A niet kent (betere isolatiewaarden, duurzamer of minder kostbaar).

Het testen van een kaal materiaal zegt niet zo veel over de veiligheid van een product. Een voorbeeld: benzine is heel brandbaar. Toch is een gemiddelde auto met benzine heel brandveilig. Zo is het met gevelisolatie ook. EPS is inderdaad brandbaar, maar verwerkt in de systemen die wij verkopen scoort het de op één na beste categorie wat betreft brandbaarheid (B).

EPS – mits goed verwerkt in een systeem – draagt dus bij aan een goede isolatie en een lagere energierekening. Het is bovendien zeer goed te gebruiken bij de renovatie van gebouwen; omdat het relatief eenvoudig is aan te brengen, is het voor de huizenbezitter die zowel milieu als eigen portemonnee in het oog houdt een aantrekkelijke optie.

In ‘kale’ vorm heeft EPS op een schaal van A (onbrandbaar) tot F (zeer brandbaar) klasse E (brandbaar). Maar dat is maar de helft van het verhaal. Zoals EPS maar de helft van het totale product is: de systemen van Sto waarin EPS is verwerkt zijn ten minste klasse B (zeer moeilijk brandbaar).

Ja, dat doen we. Omdat we de feiten graag willen melden. We winden er dus geen doekjes om: naast EPS verkoopt Sto ook systemen gebaseerd op minerale wol. Die systemen hebben brandklasse A. Elk systeem heeft plus- en minpunten. Onze taak is het om die punten helder voor het voetlicht te krijgen. Dát is wat we hier proberen te doen.

Jazeker. Onafhankelijke onderzoekers testen (natuurlijk) geheel volgens de wettelijk voorgeschreven regels. In EU-verband worden nu wel nieuwe methoden ontwikkeld, die verder gaan dan de bestaande ‘single burning item test’. Die test geeft op zich een prima indicatie van de brandbaarheid van materialen, maar met de nieuwe methode (‘large scale firetest’) kan dat materiaal onder meer verschillende omstandigheden worden getest. Sto is voorstander van een dergelijke uitbreiding van de tests.

Gevelisolatie van Sto is enkel en alleen als totaalsysteem verkrijgbaar en wordt in die hoedanigheid toegepast. Dit betekent dat alle afzonderlijke lagen nauwkeurig op elkaar afgestemd zijn. Sto gevelisolatiesystemen worden als volledig systeem getest en gecertificeerd. Het certificaat wordt door een geaccrediteerd en onafhankelijk instituut uitgegeven.

Sto maakt complete systemen. Ja, in een aantal systemen zit EPS, maar de (mate van) brandbaarheid wordt bepaald door de combinatie van alle materialen die in de gevel(platen) zitten. In de systemen van Sto is de EPS altijd verpakt in een mortellaag, waarin ook een glasvezeldoek zit. Op die mortellaag zit weer een stuclaag of worden steenstrips aangebracht.

Er zit in deze systemen dus géén luchtspouw; die kan namelijk als een schoorsteen werken als er brand is. Daarom scoren de systemen van Sto allemaal ten minste in brandklasse B. Geschikt dus voor (ook) hogere gebouwen, waar de (wettelijke) eisen natuurlijk het meest strikt zijn.

Je mag er vanuit gaan dat alles wat in Nederland gebouwd, voldoet aan de eisen zoals deze in het Bouwbesluit zijn vastgelegd. Dit betekent dat gerealiseerde gebouwen steeds voldoen aan de bouwregelgeving die op het moment van de bouw gold.

In november 2018 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken alle gemeentes en toezichthouders opgeroepen om de meest risicovolle gebouwen te inventariseren en er vervolgens op toe te zien dat eigenaren van deze gebouwen onderzoek uitvoeren naar de brandveiligheid van de gevels en indien noodzakelijk maatregelen nemen om de veiligheid te waarborgen. Sto is natuurlijk graag bereid daarbij te adviseren en faciliteren.

Bij gevelisolatiesystemen van Sto kon altijd al gekozen worden voor een extra strook onbrandbare steenwol, verwerkt in het gevelisolatiesysteem. De verhoogde aandacht voor brandveiligheid richt zich ook op het zo maximaal mogelijk voorkomen van brand via de gevel. De branche heeft hierin krachten en kennis gebundeld en is tot een aanbeveling gekomen die boven op de al geldende wettelijk minimale eisen komt. Dé expert op het gebied van brandveiligheid van gevels (DGMR) is gevraagd een uitgebreide analyse te maken en aanbevelingen op te stellen. De bevindingen zijn terug te vinden in de leaflet DGMR rapport. Er kunnen dus voorzieningen worden getroffen om nog ruimer boven de gestelde eisen te komen. Een risicoscore per woning helpt om te bepalen of dat echt nodig is.